Een stichting beheerde geld van anderen. Eén bestuurder sluisde daar in de loop van zes jaar bijna twee ton van weg. De andere bestuurders hadden hier niets mee te maken. Ze keken alleen nooit.
Begin 2026 oordeelde het gerechtshof in ’s-Hertogenbosch over die andere bestuurders. Hun verweer: wij hebben het niet gedaan, en we waren vrijwilligers. Het hof veroordeelde ze toch, tot het volledige bedrag van ruim €197.000 plus rente vanaf 2011. Het bestuur was als geheel tekortgeschoten in zijn toezicht. Dat één persoon het geld had weggenomen, deed daar niets aan af.
Drie vragen
Het hof vroeg niet of deze bestuurders de regels kenden. Dat deden ze waarschijnlijk wel. Als het misgaat, stelt een rechter andere vragen. In de kern zijn het er drie.
- Heb je gekeken? De wet vraagt van elke bestuurder dat hij zijn taak behoorlijk vervult. Meekomen naar de vergadering is niet genoeg. Wie de cijfers nooit heeft bekeken, de afschriften nooit heeft gezien en de penningmeester nooit een vraag heeft gesteld, heeft volgens de rechter niet bestuurd.
- Wie was ervoor verantwoordelijk? “De penningmeester deed de financiën” is zelden een verweer. Het bestuur is samen verantwoordelijk. Een taakverdeling helpt alleen als die ook is afgesproken, is vastgelegd en wordt nageleefd, met iemand die meekijkt.
- Kun je het laten zien? Dit is de vraag die het verschil maakt. Een bestuur dat kan laten zien dat het de kascommissie heeft benoemd, de afschriften heeft bekeken en de afspraken heeft genotuleerd, staat sterk. Een bestuur dat het allemaal “wel had besproken” maar nergens heeft opgeschreven, staat met lege handen. De administratieplicht bestaat niet voor niets: uit de administratie moet altijd blijken wat de rechten en verplichtingen van de organisatie zijn.
De zaak die we vorige maand bespraken, laat dat mooi zien. In Amsterdam schrapte de rechter een goedgekeurde jaarrekening, omdat nergens bleek dat de kascommissie was benoemd. Dezelfde avond bleef de benoeming van het nieuwe bestuur wél overeind. Daarvan stond de instemming van de vergadering op papier.
Vijf dingen die je vastlegt
Je hoeft geen archief aan te leggen. Vijf dingen volstaan, als ze er consequent zijn.
- Besluiten. Met datum, aanwezigen en uitslag, zodat ook blijkt dat de vergadering bevoegd was.
- Benoemingen. Van bestuurders, van de kascommissie, van wie er mag tekenen. Met begin- en einddatum.
- Taken en eigenaren. Wie bewaakt de bestuurstermijnen, wie houdt de UBO-registratie bij, wie controleert de verzekering. Een naam per taak.
- Controles. Dat de kascommissie de afschriften heeft gezien, dat een tweede bestuurder de betalingen heeft goedgekeurd. Met datum.
- De stukken zelf. Statuten, reglementen, jaarrekening, polis. Op een plek die niet verdwijnt als een bestuurder vertrekt.
Dit is wat de Bestuurschecklist in de praktijk doet. Elke taak heeft een eigenaar, een deadline en een status. Notities en bijlagen blijven bij de taak bewaard, ook als de bestuurder die hem afrondde allang is opgevolgd. Zo ontstaat het bestuursdossier vanzelf. Vraagt ooit iemand hoe jullie iets hebben geregeld, dan is het antwoord geen zoektocht in mailboxen.
En de evaluatie van de wet?
Op 27 oktober 2026 verscheen de evaluatie van de WBTR. De onderzoekers bevelen aan om de aansprakelijkheid bij faillissement voor bestuurders van niet-commerciële verenigingen en stichtingen weer te schrappen. Goed nieuws voor vrijwilligers, maar het is een aanbeveling: de wet is niet gewijzigd. En de aansprakelijkheid uit de zaak hierboven, voor onbehoorlijk bestuur buiten faillissement, staat helemaal niet ter discussie. Lees meer in het nieuwsbericht van de RUG.
Aantoonbaar je werk doen
Besturen is prachtig werk, maar het is geen vrijblijvende klus. Een rechter vraagt nooit of je de regels kende. Hij vraagt wat je hebt gedaan, en of je dat kunt laten zien. Wie dat op orde heeft, hoeft zich geen zorgen te maken. Niet alleen voor jezelf, maar ook voor je organisatie en de mensen die daarop vertrouwen.
Met het WBTR-platform en de Bestuurschecklist krijg je de hulpmiddelen om dit goed én praktisch aan te pakken. Nog geen account? Kies hier je abonnement
Bronnen
- Recht.nl, samenvatting van Gerechtshof ’s-Hertogenbosch, ECLI:NL:GHSHE:2026:421, 27 maart 2026
- Rijksuniversiteit Groningen, “Evaluatie Wet bestuur en toezicht rechtspersonen”, 28 oktober 2026
- WODC, nieuwsbericht en rapport, 27 oktober 2026
- Burgerlijk Wetboek Boek 2, artikelen 9 en 10. Hier staat geen link bij; de tekst is te vinden op wetten.overheid.nl.
- Eerder op wbtr.nl: Jaarrekening goedgekeurd, door de rechter geschrapt
