De deadline van 1 juli 2026 is voorbij. Voor veel verenigingen en stichtingen veranderde er op die dag weinig merkbaars. Toch is dit juist een goed moment om te controleren of jullie bestuur in de praktijk nog volgens de regels werkt, want een verouderde statutaire bepaling kan besluiten achteraf onderuithalen.
Waar komt die 1 juli vandaan?
De Wet bestuur en toezicht rechtspersonen (WBTR) geldt sinds 1 juli 2021. De meeste regels uit die wet zijn dus al jaren van kracht. Voor één onderwerp gold echter een overgangstermijn van vijf jaar: het meervoudig stemrecht van bestuurders. Die termijn eindigde op 1 juli 2026.
Concreet: bestaande statuten waarin één bestuurder meer stemmen mocht uitbrengen dan de anderen samen, bleven geldig tot de eerstvolgende statutenwijziging óf uiterlijk tot 1 juli 2026, net welke eerder kwam. Dat laatste vangnet is nu weggevallen.
Waar draait het om?
De WBTR bepaalt dat één bestuurder nooit meer stemmen mag uitbrengen dan alle andere bestuurders samen. Zo voorkomt de wet dat één persoon in zijn eentje de dienst kan uitmaken binnen het bestuur.
Staat zo’n bepaling nog in jullie statuten? Dan mag die sinds 1 juli 2026 niet meer worden toegepast, ook als jullie de statuten nog niet hebben aangepast. De wettelijke regel gaat automatisch voor.
Let op twee dingen:
- Dit speelt niet bij iedere organisatie. Heb je geen regeling die één bestuurder meer stemmen geeft dan de rest samen, dan hoef je op dit punt niets te doen.
- Ook een doorslaggevende stem kan eronder vallen. Een bepaling als “bij staking van stemmen beslist de voorzitter” kan in de praktijk hetzelfde effect hebben, zeker in een klein bestuur. Loop dus niet alleen op het woord “meervoudig stemrecht” na.
Dat klinkt misschien als een detail, maar het raakt de geldigheid van besluiten. Denk aan besluiten over grote uitgaven, een verbouwing of het aangaan van een contract.
Kijk verder dan alleen de statuten
Goed bestuur zit niet alleen in een document bij de notaris, maar vooral in hoe je als bestuur samen besluiten neemt. Controleer daarom bij jullie eerstvolgende bestuursvergadering deze punten:
- Heeft iedere bestuurder in de praktijk een eerlijke stemverhouding?
- Is vooraf duidelijk hoeveel bestuurders aanwezig moeten zijn om een besluit te mogen nemen?
- Leggen jullie in de notulen vast wie aanwezig was, welk besluit is genomen en hoe er is gestemd?
- Treedt een bestuurder met een persoonlijk belang bij een besluit tijdelijk terug uit de bespreking én de stemming?
- Is geregeld wat er gebeurt als alle bestuurders tijdelijk afwezig zijn of niet kunnen handelen (de belet- en ontstentenisregeling)?
Voor die laatste regeling geldt overigens geen harde deadline, maar hij moet wél worden opgenomen bij jullie eerstvolgende statutenwijziging. Neem ‘m dus meteen mee als je toch langs de notaris gaat. Goed bestuur is geen eenmalige actie. Juist als er iets verandert in jullie bestuur, plannen of organisatie is het belangrijk om afspraken opnieuw te bekijken en waar nodig bij te werken.
Wat als jullie statuten nog niet zijn aangepast?
Geen reden voor paniek. Een verouderde bepaling over meervoudig stemrecht hoef je niet halsoverkop te laten wijzigen: de wettelijke regel gaat sowieso voor. Wel is het verstandig om een statutenwijziging op de agenda te zetten zodra daar een logisch moment voor is, zodat statuten en praktijk weer op één lijn liggen.
Tot die tijd is het belangrijk dat jullie besluiten nemen volgens de wet én die goed vastleggen. Zo voorkom je onduidelijkheid binnen het bestuur en kun je ook achteraf laten zien dat er zorgvuldig is gehandeld.
Een half uur samen de statuten en werkwijze nalopen kan veel gedoe voorkomen. De Bestuurschecklist helpt je om deze punten overzichtelijk langs te lopen en vast te leggen. Juist bij besluiten over geld, benoemingen of contracten dit najaar is zo’n korte check van stemrecht, belangen en notulen het waard.
Wil je er dieper op ingaan?
We organiseren regelmatig webinars over de WBTR en over bestuurlijke aansprakelijkheid. Daarin nemen we je stap voor stap mee door wat de wet van bestuurders vraagt, waar de risico’s zitten en hoe je die als bestuur beperkt. Handig als je niet alleen wilt weten wát er moet, maar ook waaróm en hoe je het praktisch aanpakt. Houd de agenda in de gaten of meld je aan voor een van de eerstvolgende sessies.
Bron: Informatieblad Wet bestuur en toezicht rechtspersonen van de Rijksoverheid en uitleg over de overgangsregeling van WBTR.nl.
Vragen over jouw situatie?
Schrijf je in voor ons gratis WBTR-webinar. In 30 minuten krijg je duidelijke uitleg, praktijkvoorbeelden en kun je live je vragen stellen.
